De Stuurgroep

Rinke Zonneveld: “Digitalisering werkt alleen dankzij vakmensen.”

Smart Industry • 25 november, 2020

De volgende stappen van Smart Industry in Nederland. Daar denken vertegenwoordigers van het bedrijfsleven, kennisinstellingen en de overheid over na in de Stuurgroep Smart Industry. In deze serie ontmoeten we de Stuurgroep. Deze keer: Rinke Zonneveld, directeur van InnovationQuarter. “We moeten zuurstof geven aan de mooie ontwikkelingen in de maakindustrie.”

Economische structuurversterking

InnovationQuarter is de regionale ontwikkelingsmaatschappij voor Zuid-Holland. Vanuit zijn werk voor InnovationQuarter is Rinke ook voorzitter van de regionale ontwikkelingsmaatschappijen in Nederland. “In grote lijnen doen we allemaal hetzelfde: de economische structuur in de regio versterken.”

Hoe dan? “Door innovatie te bevorderen. Dat doen we op drie manieren. De eerste is direct investeren in bedrijven, vanuit verschillende fondsen. Drie van de ontwikkelingsmaatschappijen – BOM, OostNL en InnovationQuarter – zijn met afstand de meest actieve investeerders van Nederland. Daarnaast zijn we verantwoordelijk voor het aantrekken van buitenlandse bedrijven. Ook werken we aan verschillende innovatie- en clusterprogramma’s.”

“Sinds een paar jaar zijn alle regionale ontwikkelingsmaatschappijen actief op het gebied van Smart Industry. Met name in Zuid-Holland, Noord-Brabant, Oost- en Noord-Nederland. Bij InnovationQuarter werken we met het grootste programma van Nederland: SMITZH. Dat is een samenwerking met veel partners, gericht op het versneld implementeren van smart manufacturing binnen de technologische industrie en aanpalende industrieën. We zijn ook heel actief geweest bij de totstandkoming van specifieke Fieldlabs in Zuid-Holland.”

Affiniteit met de maakindustrie

“Een belangrijk deel van het grondwerk voor Smart Industry in Nederland vond plaats vanuit de regionale ontwikkelingsmaatschappijen. Daarom kregen we het verzoek om aan te sluiten bij de Stuurgroep. Toen hebben we onderling gekeken wie die rol zou aannemen. Ik gaf aan dat ik het wel wilde oppakken, want ik heb iets met dit onderwerp. Ik hou van de technologische maakindustrie. We hebben in Nederland soms te veel het idee dat we het met een diensteneconomie kunnen redden. De maakindustrie is cruciaal voor ons. Daar worden echt nieuwe producten ontwikkeld, dingen die je op je voeten kunt laten vallen. Vanuit InnovationQuarter zit ik dicht op die praktijk. Dat is waardevol in de Stuurgroep.”

“Ik zie ook: willen we competitief blijven, dan moeten we versneld digitaliseren in de maakindustrie. Met sensortechnologie, met robotisering, met 3D-printing, met toepassing van Artifical Intelligence, enzovoort. Daar komt veel creativiteit bij kijken, je moet dat samen vormgeven. Wat ik een van de mooiste dingen vind van deze industrie: er is een enorme wil voor samenwerking. In andere sectoren zie je soms dat dat moeizamer gaat. Bij techneuten zit het misschien wat meer ingebed in de mentaliteit.”

“Willen we competitief blijven, dan moeten we
versneld digitaliseren in de maakindustrie.”

Ruimte voor innovatie

De wil is er, maar de coronatijd maakt het misschien lastig. “Voor een deel van de bedrijven geldt natuurlijk dat ze op de rem moeten trappen,” zegt Rinke. “Zij zijn in overlevingsmodus gegaan. Hier en daar is de broekriem echt strakker getrokken, zodat er minder ruimte is voor R&D en innovatie. Tegelijkertijd: hiervoor draaide de economie op volle stoom en ook toen was die ruimte er ook niet altijd, omdat alle aandacht naar de productie ging.”

“Ik verwacht wel dat de wil om te investeren in innovatie en R&D toeneemt als de economie weer een opgaande lijn te pakken krijgt. Zowel op het niveau van een individueel bedrijf als op het nationale niveau gaat het er immers om dat je concurrerend blijft. Nederland zit relatief hoog in de loonkosten. Dat betekent dat de arbeidsproductiviteit omhoog moet. Dat kan door middel van digitalisering. Anders heb je kans dat er bedrijven of bedrijfstakken out-of-business raken. Het gaat om vernieuwen zodat je competitief sterk staat.”

De mens blijft een rol spelen

‘Digitaliseer waar het kan’, luidt het advies in de recente whitepaper over flexibeler, robuuster en slimmer werken in de post-coronatijd. “Dat klinkt wel alsof de mens straks minder een rol speelt – en dat is niet zo,” benadrukt Rinke. “In Nederland zijn we minder bezig met bulkproductie maar we zijn absoluut heel goed in heel specifieke, hoogwaardige productie. Daar kun je een deel in digitaliseren, maar het vakmanschap van de specialisten moet je nooit uit het oog verliezen. Dat is van het uiterste belang. Daarnaast: een robot wordt niet uit zichzelf waardevol. Die wordt pas slim dankzij een mens. Het vergt veel vakmanschap om de digitalisering goed vorm te geven.”

Waar te beginnen? “Dat hangt natuurlijk af van de specifieke uitdagingen binnen je bedrijf.Ik zou aanraden om te kijken met welke technologische uitdagingen je terecht kunt bij een Fieldlab. Als je nog niet zo ver bent, zou ik aanraden om contact op te nemen met een regionale ontwikkelingsmaatschappij om te kijken hoe je verder kunt. We hebben niet voor iedereen het antwoord, maar we weten wel de weg ernaartoe. Soms kom je ook vooruit door je vraagstuk met een hogeschool te bespreken. Of vooral door meer kennis te creëren binnen je eigen bedrijf.”

Het bereik moet omhoog

Wat ziet Rinke als de belangrijkste ambitie voor de Stuurgroep, de komende tijd? “Dat is opschaling. Het werk van de afgelopen jaren is indrukwekkend, maar nu moet het bereik wel omhoog. Met een factor tien. Nu hebben we de kopgroep aangesproken, maar de kop van het peloton hoort er ook bij. Daarom moeten we sterker de vertaalslag maken: wat is de vraag waar je als ondernemer tegenaan loopt, en hoe helpt Smart Industry je daarin verder?”

“Verder moeten we als Stuurgroep zuurstof blijven geven aan alle mooie ontwikkelingen die gaande zijn in de maakindustrie in Nederland. Ook door het belang van Smart Industry politiek nog meer over het voetlicht te brengen.”

Download gratis whitepaper post corona

Smart Industry

logo

Voor meer informatie, neem contact op met: info@smartindustry.nl